خانه / نمونه های موردی / مجتمع بین راهی / اصول طراحی مجتمع بین راهی
طراحی مجتمع بین راهی

اصول طراحی مجتمع بین راهی

طراحی مجتمع بین راهی :

ازهمراهان عزیز وهمیشگی سایت متر به متر می خوام ، که ما را در بررسی موضوع این مقاله ، با نام  طراحی مجتمع بین راهی همراهی کنید .

مقاله رو با طرح یک سوال از عزیزان همراه شروع می کنم .

یه سوال ؟ آیا شما هم مثله من تجربه اولین سفر طولانی مدت خود رو یادتون هست؟ سفری که مجبور بوده باشید ، بیشتر از4 یا 5 ساعت  درجاده باشید ؟

سفری که در آن خواسته باشید،  برای یک مدت محدود ، مکانی رو برای اقامت و استراحت انتخاب کنید؟

سفرهایی مثل اردوهای تحصیلی، سفرهای زیارتی، گردشگری و… .

مکان انتخابی خودتون رو ، یک بار دیگه از نظر بگذرونید. این بار علاوه بر دید خودتون به عنوان یک مسافر ، ازتون میخوام ازدید یک معمار نیز به بنا نگاه کنید و جنبه های  مختلف معماری  رو بررسی کنید. به عنوان یک معمار ، آیا به بنا نمره مثبت می دهید یا نه؟ آیا شرایط و امکانات آن مناسب است؟ طراحی جذاب و زیبا دارد؟ عملکردها و دسترسی ها جوابگوی نیازها هستند یا نه ؟

نظر خودم رو  راج به اولین مکان انتخابی بین راهی تجربه شده درسفر ، اگه بخوام بیان کنم .می تونم به جرات بگم با این که این مجتمع اقامتی ، در جاده مواصلاتی دو شهر،  از بزرگترین شهرهای ایران بوده است. اما هیچ نقطه مثبتی از دید یک معمار ندارد.

حالا میخوام به صورت کلی اطلاعاتی رو راجع به طراحی مجتمع بین راهی خدمت دوستان ارائه بدم . که اگر در طول مدت زندگی کاری ، نمونه ای از  این طراحی به ما محول شد. سربلند ازاین آزمون بیرون بیاییم . پس تا آخر مطلب، همراه ما بمانید.

دوستان عزیز جهت دریافت  رساله و پروزه با موضوع طراحی مجتمع بین راهی اینجا کلیک کنید

مفهوم مجتمع های بین راهی :

نام هاي متفاوت مجتمع هاي  بین راهی در خارج از کشور :

نواحي استراحتگاهی(Rest Area)

ايستگاه خدمات (Service Station)

بازار خدمات(Service Plaza)

مرکز خدمات(Service Center(

خدمات جاده هاي اتومبيل رو (Motorway Service)

مفهوم این مجتمع ها در تعریف سازمان (راهداری و حمل و نقل جاده ای) عبارتند از :

مکانی که در محورهای اصلی و ترانزیتی کشور جهت ارائه خدمات مورد نیاز رانندگان ، مسافران  و وسائل نقلیه به صورت متمرکز ارائه می شود. از جمله می توان از تعمیرگاه ، درمانگاه، مسجد، استراحتگاه ،جایگاه های عرضه سوخت و پارکینگ و … نام برد. و در بخش های مختلف آن، خدمات  اقامتی، بهداشتی ، رفاهی ، خدماتی ارائه می شود. این عملکردها ، در سه سطح درجه 1، درجه 2 و درجه 3 دسته بندی می شوند . مجتمع های اقامتی بین راهی ، بخشی ازیک نظام زیستی هستند ، که با حوزه محل استقرار خود ، در ارتباط متقابل هستند .برهم تاثیر می گذارند و ازهم تاثیر می پذیرند.جالب است بدانید که حدود 85 درصد ترابری به وسیله حمل ونقل جاده ای انجام می شود. پس ساماندهی راهها وخدمات آنها تاکید موکد است.

برای طراحی مجتمع اقامتی بین راهی ،ابتدا باید از طریق روشهای برنامه ریزی شهری، مکان یابی این مجتمع ها انجام شود . سپس عناصر خدماتی آنها جایگذاری شود.

مکان یابی در  طراحی مجتمع بین راهی و مشخص کردن امکانات قابل ارائه در این مکان‌ :

۴معیار:      مدت زمان خستگی رانندگی، سرویس اتومبیل و وسیله نقلیه، عوامل معنوی کیفیت سفر و نقاط برجسته و عوارض شهری از جمله نکاتی هستند ، که در نظر گرفتن آنها در جانمایی مجتمع های بین راهی موثر است.

قبلا برنامه ریزی استقرار این مجتمع ها برعهده مهندسان حمل ونقل بود. اما باشناخت اهمیت این مکانها، ثابت شد که ابعاد منطقه ای و فرامنطقه ای این بناها باید مدنظر باشد.

جایگاه مجتمع های خدماتی – رفاهی بین راهی باید به گونه ای اتخاذ شود که علاوه برخدمات رسانی به رهگذران جاده ها ، اهداف مهم دیگری نظیر تداوم رشد و توسعه، حفاظت محیط زیست وعدالت اجتماعی برای منطقه و ساکنان آن مدنظر باشد.

انواع خدما ت مجتمع های  بین راهی:

اقامتی : شامل تمام خدمات و امکاناتی است که جهت آسایش مسافران جاده به کار گرفته می شود. انواع هتل ها با ریز فضا ها ی لازم ، زیر مجموعه این حوزه می باشند.

بهداشتی،

رفاهی وفرهنگی .

سرگرمی وگردشگری،

خدماتی( تجاری ، امنیتی)،

فضای سبز ومحوطه،

نمونه ی  تسهیلات در  طراحی مجتمع های بین راهی :

الف : تسهیلات مربوط به مسافرین
رستوران

زمین مینی گلف

فضای نمایشگاهی

رستوران یا کافی شاپ
سرویس بهداشتی
تأسیسات و نگهداری
نمازخانه
محوطه بازی پیک نیک
متل و کمپ

پارک بازی کودکان

عابر بانک و…  .

ب : تسهیلات مربوط به وسائل نقلیه

تعمیر گاه  و تعویض روغن و امداد خودرو

جایگاه های سوخت
شبکه دسترسی در مجموعه
محوطه پارکینگ
پمپ بنزین تعمیرگاه خودرو

پ : تسهیلات مربوط به اهالی شهر

اختصاص قسمتهایی از زمین به مکان بازی بچه‌ها
تأسیسات سوختگیری
تعمیرگاه وسائط نقلیه
دفع زباله

ت) تأسیسات جانبی راه

 

ارائه نقشه های راهنما و اساسی و تبلیغات درباره مناطق توریستی برای کمک به رشد اقتصادی منطقه دراین مجتمع ها  امری ضروری است.

ملزومات رعایت اصول محوطه سازی در طراحی مجتمع بین راهی :

طراحی محوطه ، بایستی به نحوی انجام شود ،که فضا های جاذب جمعیت و مناسب برای استراحت و توقف مسافران پدید آید . در نظر گرفتن پارکینگ مورد نیاز، فضاهی تجمعی آلاچیق مانند ، که با بنا و پارکینگ ها مرتبط است .لازم وضروری می باشد.

در طراحی محوطه می بایست ، ازیک عنصر نشانه ای شاخص با در نظرگرفتن اصول زیبا شناختی  استفاده شود . ورودی باید خاصیت دعوت کنندگی داشته باشد .

کشورهایی که در انها به کارگیری مجتمع هاي بین راهی  بسیارمتداول است عبارتند از:
آمريكا، کانادا، استراليا و بخش هايي از اروپا و آسيا.

در طراحی  مجتمع بین راهی در این نمونه کشورها ،  امکاناتی همچون پارکينگ اتوبوس، تراکتور، تريلي، کاميون و وسايل نقليه تفريحي  لحاظ می شود .

در بسياري از کشورها، این مجتمع ها، در نواحي جمعيتي روستايي  و دور از مراکز مهم شهري ،که خدمات فست فود و رستوران کامل، جايگاه سوخت، هتل و ساير خدمات  که مورد نياز گردشگران و مسافران است وجود ندارد، ايجاد مي شوند.

ویژگی نمونه مجتمع  های بین راهی در انواع کشورها :

در کشورهاي مسلمان، مجتمع هاي خدماتي بين راهي براي مسافران مسلمان، داراي مكان هايي براي اقامه نماز هستند.

مالزی:

در یک نمونه طراحی مجتمع بین راهی  ساخته شده در این کشور ، یک رستوران بر بالای یک آزاد راه ساخته شده است. وبرعکس بقیه مجتمع های بین راهی ، که تنها از يك سمت جاده، امكان  دسترسي به آنها وجود دارد، از هر دو سمت آزادراه امكان دسترسي به آن وجود دارد. .

ژاپن:

در ژاپن ، این مجتمع ها دارای امكاناتي چون رستوران و مكان صرف غذا و فروشگاه رفاه هستند. علاوه بر اين، پارکينگ و توالت در مجتمع هاي بين راهي وجود دارد. در این کشور، دولت در حاشيه جاده ها و بزرگراه ها  این مجتمع ها راطراحي ميکند. این مراکز، علاوه بر استراحت مسافران و گردشگران، موجب رونق گردشگري و تجارت محلي مي شوند.

کره جنوبی:

در کره جنوبی ، در حاشيه جاده هاي بين شهري مجتمع هاي متعددي احداث شده است. اين مجتمع ها داراي رستوران با غذاهاي متنوع، محلي و سنتي، جايگاه عرضه سوخت، فروشگاه هاي مختلف، فروشگاه صنايع دستي، پارکينگ وسايل نقليه، تعميرگاه، محل استراحت رانندگان و مسافران و… هستند. دراین مجتمع ها پارکينگ ويژه معلولان پيش بيني شده است .

 

سایر انواع مجتمع های بین راهی:

نوع دیگری از این مجتمع ها وجود دارد  که مجتمع فرعی نامیده  می شود و شامل امکانات اقامتی نمی باشد . فقط برای مدت زمان کوتاه و صرفا جهت پارک اتومبیل ها و وسایل نقلیه کاربرد دارد . طراحی مجتمع های بین راهی از نوع فرعی اغلب  با اهداف گردشگری و توریستی انجام می شود.

درجه بندی انواع مجتمع های بین راهی:

این مجتمع ها ، براساس معیارهای محیطی ، اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و کالبدی در سه درجه دسته بندی می شوند.

الف – مجتمع های بین راهی درجه 1 :

عناصر خدماتی رفاهی پیش بینی شده برای این مجموعه شامل:

جایگاه سوخت با 8-16 پمپ سوخت

مسجد بامساحت 200-400 متر مربع

غذاخوری باظرفیت 300-500 نفر

انواع واحد فروش

فضای استراحتی باعناصر بهداشتی با 8-15 اتاق یا 10-25 سوئیت

واحد کارواش، مکانیکی

پارکینگ باظرفیت 200-300 وسیله

و…. واحد درمانی سرپایی

شبکه عابر بانک ، بیمه

محوطه بازی کودکان ، محوطه بازی نوجوانان و بزرگسالان .

ب – مجتمع های بین راهی درجه 2 :

عناصر خدماتی رفاهی پیش بینی شده برای این مجموعه شامل:

جایگاه سوخت با 8-10 پمپ سوخت

مسجد بامساحت 100-200 متر مربع

غذاخوری باظرفیت 150-200 نفر

انواع واحد فروش

فضای استراحتی باعناصر بهداشتی با 10-20 سوئیت

واحد کارواش، مکانیکی

پارکینگ باظرفیت 150-200 وسیله

و…. واحد درمانی سرپایی

شبکه عابر بانک ، بیمه

اتاق  بازی کودکان ، محوطه بازی نوجوانان

جمجتمع های بین راهی درجه 3 :

عناصر خدماتی رفاهی پیش بینی شده برای این مجموعه شامل:

جایگاه سوخت با 4-8  پمپ سوخت

نماز خانه  بامساحت 25-75 متر مربع

بوفه  با مساحت 150-200 نفر

انواع واحد فروش

واحد کارواش، مکانیکی

پارکینگ باظرفیت 50-75 وسیله

جعبه ی  کمک های اولیه

محوطه  بازی کودکان .

 

درباره ی Lotfi- somayeh

مطلب پیشنهادی

طراحی معماری کتابخانه

طراحی معماری کتابخانه

طراحی معماری کتابخانه همراهان عزیز سایت متربه متر، میخوام دراین پست به بررسی اصول و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *