خانه / طراحی معماری / اصول طراحی / ضوابط طراحی بانک : مقاله ظوابط و اصول طراحی برای رساله
ضوابط طراحی بانک-متر به متر

ضوابط طراحی بانک : مقاله ظوابط و اصول طراحی برای رساله

ضوابط طراحی بانک

همراهان همیشگی سایت بزرگ معماری متر به متر ، بررسی ضوابط طراحی بانک، عنوان مقاله جدید ما می باشد .

بانک ، جزو معدود فضاهاییه که کمتر دانشجویی اون رو به عنوان تحقیق علمی انتخاب می کنه.  چون احساس می کنه که طراحی ساده و بدون چالشیه . اما حقیقت امر فراتر از اینه . همراه ما باشید تا متوجه بشید که طراحی بانک ، اونقدر ها هم که فکرشو می کنیم ساده نیست .

 

 

 

امروزه با توجه به گسترش صنعت سرمایه داری و پیشرفت تکنولوژی ، بانک به یک نهاد پر طرفدار در جامعه تبدیل شده است. نهادی که روز به روز اهمیت وجود آن ، بیشتر می شود .

 

قدیما ، مردم پولاشونو تو بالشت های خونه پنهان می کردن . یه شیوه سنتی اما با امنیت بالا 🙂

اما امروزه ، رشد تکنولوژی و وسایل الکترونیکی و استفاده از آنها در صنعت حفظ و نگه داری پول ، حس امنیت بیشتری به مردم بخشیده است .

 

این موضوع نشون میده ، که یکی از عناصر مهم در طراحی معماری بانک ، القای حس امنیت می باشد ، که از طریق طراحی به واقعیت تبدیل می شود ، و خلق روش های متناسب با آن ، بستگی به خلاقیت معمار دارد .

 

فرض کنید ، یه روز کاری ، برای یه کار بانکی مجبورید ، یک ساعت از اداره وقت بگیرید یا این که ، در مغازه تون رو ببندید و به بانک برید . شما خسته از کار  ):

محیط بانک های خودمون هم که طبق معمول ، خسته کننده و بی روح ، کارمندان بی حوصله و خسته . مخصوصا اگر طرفای ظهر باشه .

یه محیط بی روح ، که چند تا صندلی برای مشتریان در وسط سالن هست . با یه گلدان گل مصنوعی و یه آبخوری .

واقعیت هم همینه .

 

 

به نظرتون مشکل از کجاست ؟

آیا مشکل از طراح معمار بانکه یا نه ؟

چه راهکاری برای ایجاد حس نشاط و سرحالی در  کارمندان یک نهاد به این مهمی ، پیشنهاد می کنید ؟

به نظر من این گونه مشکلات به دست طراح معمار حل میشه . شاید الان بپرسید ، چطوری ؟ همراه ما باشید تا با هم بیشتر یاد بگیریم .

میخوام از پیشینه طراحی  و احداث بانک ، شروع به بحث بکنم . در بندهای بعدی مطالب تکمیلی رو براتون شرح خواهم داد  🙂

تعریف لغوی واژه بانک :

کلمه بانک ، از واژه ایتالیایی ” banco  ” یا ”  bench  ” به معنای صندلی گرفته شده است .  بنچ  یا همان صندلی ، مفهومی  نمادین از بانک است . همان صندلی که افرادی پشت آن می نشستند . پول نزول می دادند و به انجام معامله می پرداختند .

تاریخچه ی احداث بانک :

احداث بانک ، به زمان های خیلی دور بر می گردد. زمانی که وسیله مبادلات رایج مردم ، طلا و نقره بود .

بانک نیز به معنای امروزی وجود نداشت . مردم طلا و نقره های مازاد خود را ، در صرافی ها به امانت می دادند  و درازای آن ، اندکی هزینه و یک حواله دریافت می کردند . صرافی ها نیز این طلا و نقره ها را به کار آفرینان و یا فقرا امانت می دادند در ازای   دریافت مبلغی اندک  .

کاری که بانک های امروزی انجام می دهد . این حواله ها نیز حکم  چک های الان را داشت . به این ترتیب ، پول از طریق صرافی ها همانند بانک های امروزی ، بین مردم در گردش بود .

 

از قدیمی ترین بانک های خارجی می توان به بانک آمستردام تاسیس سال 1609 میلادی ، بانک ونیز و بانک انگلیس 1694 اشاره کرد .

در ایران نیز، اولین بانک در سال  1266 در زمان ناصر الدین شاه تاسیس شد . سپس بانک سپه ، اولین بانک ایرانی درسال 1304 احداث گردید .

در ادامه میخوام ، از انواع بانک ها و دسته بندی آنها ، بیشتر براتون توضیح بدم . همراه ما بمانید !

انواع بانک ها از لحاظ عملکرد  :

همه بانک ها ، ساختار مشابه ندارند و برای اهداف یکسانی تاسیس نمی شوند .

  • برخی از بانک ها برای پاسخگویی به نیازهای افراد بر اساس محل زندگی آنها تاسیس می شود .
  • برخی دیگر مختص سرمایه گذاری اند .
  • تعدادی از آنها برای کارکنان و کارمندان یک شرکت یا صنعت خاص تاسیس می شوند .
  • برخی برای پاسخگویی به نیازهای بانکی در حوزه تجارت احداث می شوند .

 

 

 

انواع رایج بانک ها  :

  • بانک های محلی
  • بانک های سرمایه گذاری
  • بانک های خرد
  • بانک تجاری
  • بانک های رهنی
  • بانک های صنعتی
  • بانک های مرکزی

بانک های مرکزی ، در واقع  به عنوان بانک مادر ، تنظیم کننده ی فعالیت همه بانک های کشور می باشد .

 دسته بندی بانک ها و ضوابط طراحی بانک:

ساختمان بانک ها ، عموما شامل دو  زیر مجموعه می باشند .

دسته اول : ساختمان هایی هستند که بیشتر کاربرد اداری دارند . شامل ادارات مرکزی و مدیریت ها یا سرپرستی شعب بانک در استان ها .

دسته دوم : شعب بانک ها ، که مراجعه کننده بیشتری دارند و تعداد پراکندگی آنها از ساختمان های اداری بیشتر می باشد .

 

وظایف بانکها :

بانک ها ، عمدتا بر اساس حیطه ی کاری خود ، یک سری وظایف برعهده دارند ،  شامل :

  • قبول سپرده دیداری (حساب جاری) و پرداخت به مشتریان .
  • قبول سپرده‌های پس انداز مدت دار و پرداخت بهره‌ وری مانده این نوع حسابها با توجه به مدت سپرده .
  • تنزیل اوراق و اسناد بهادار، سفته و برات پذیرفته شده .
  • انتقال پول از یک نفر به نفر دیگر در داخل یا خارج کشور .
  • چاپ اسکناس که در انحصار بانک مرکزی است .
  • ارائه صندوق امانات .
  • ایفای نقش امین برای شرکتها .
  • سرمایه‌ گذاری در اوراق بها دار دولتی و غیردولتی .
  • خرید و فروش شمش طلا .
  • انجام معاملات ارزی

بانک ها ، بر اساس حیطه ی کاری خود ، پاره ای از این فعالیت ها را انجام می دهند .

 

 

 

طراحی معماری بانک :

 همراهان عزیز ، هدف از ارائه مطالب بالا خدمت شما عزیزان ، ایجاد پیش زمینه ای برای شناخت کلی طراحی بانک می باشد .  به طوری که اگر زمانی طراحی یکی از انواع موارد بانک ها ، به شما واگذار شد . دستپاچه نشوید .  برای طراحی هر بنایی ، نیاز به  شناخته کامل آن هست . در ادامه پس از شناخت کاربری مربوطه ، به شناخت ریز فضاها نیز می توان دست یافت . در این صورت ، طراحی با دقت بیشتری انجام می شود .

مهم ترین مبانی طراحی معماری بانک :

برای طراحی بانک ، مهم ترین اصل ، ایجاد حس امنیت در مشتری می باشد . دومین مورد ، ایجاد فضایی گرم و  دلباز بین مشتری و متصدیان  بانک می باشد .

طراحی  داخلی ، ترکیب رنگ ، نحوه چیدمان مبلمان و نور پردازی از جمله اصولی هستند ، که با رعایت صحیح آنها می توان ، مکانی مناسب و استاندارد طراحی کرد .

 

 

امروزه  در بانک ها ، سیستم ارائه خدمات به سمت رباتیک بودن پیش می رود . یعنی مانند روزگاران گذشته نیست ؛ که مدت زیادی را در صف منتظر بمانیم . سیستم های ارائه دهنده خدمات ، بسیار سریع تر از انسان به کار ها رسیدگی می کند .

 

به عنوان نمونه :

سیستم نوبت دهی ، که یک عضو کوچک از دنیای تکنولوژی است . ببیند چه خدمت هایی به انسان کرده است .

دیگر از آن همه صف های طولانی پشت سر هم ، خبری نیست . تعیین تعدادی میز و صندلی زیبا و مدرن در مکانی مناسب جهت انتظار، برای نوبت دهی ، خستگی و کسالت را از بین می برد . جانمایی تعدادی گلدان  و یا فلاور باکس طبیعی ، حس و حال شادابی را در مراجعه کنندگان تقویت می نماید . استفاده از رنگی زیبا برای انواع سطوح دیوارها و سقف ، حال و هوای محیط را تغییر می دهد . همه این موارد ، جزو طراحی داخلی بانک به حساب می آیند . طراحی داخلی  زیبا در عین سادگی ، محیط بانک را جذاب می کند .

 

همراهان گرامی ، همان طور که می دانید ، نور پردازی ، طراحی داخلی و بهره گیری مناسب از رنگ و فضا ، جزو اصول طراحی معماری می باشند . که ما باید در مورد همه ی بنا ها ، به دقت به شناخت این اصول پرداخته و به زیباترین شکل آنها را رعایت نماییم .

 

انواع ریز فضا ها در ضوابط طراحی بانک :

در طراحی معماری بانک ، فضا ها به دو بخش عمومی و خصوصی دسته بندی می شوند . بخش عمومی مختص مشتریان و بخش خصوصی خاص کارمندان و امور اداری می باشد .

 الف ) بخش عمومی :

ورودی

سالن

پیشخوان یا کانتر

سالن معاملات

محدوده مربوط به دستگاههای خدماتی مانند نوبت دهی

پول شمار

خودپرداز

سایر موارد مرتبط به امور مشتریان

 

 ب )  بخش خصوصی :

فضای کارمندان بانک

اتاق ریاست بانک

سالن اعتبارات

صندوق امانات

خزانه بانک

بایگانی

اتاق رک و منبع تغذیه اضطراری (ups)

فضاهای خدماتی

پله‌های ارتباطی

دو مورد آخر، عمومیت دارد .

اینک به توضیح مختصر موارد بالا می پردازیم .

ورودی اصلی :

ورودی ، برای اتصال دو فضای عملکردی متفاوت به کار می رود . نقشی شبیه مفصل در بدن انسان ایفا می کند . بر خلاف تصور عام ، ورودی برای جدا سازی دو فضا نیست . بلکه مانند یک مفصل ، تاثیر حرکت و عملکرد را از یک عضو به عضو دیگرمنتقل می کنند .

 

 

پیشخوان یا کانتر :

به همان میز طولی سالن بانک گفته می شود . این میزها ، با عرض حدود یک متر ، با عملکرد دو طرفه ، از یک طرف مورد استفاده کارمندان بانک قرار می گیرد و از طرف دیگر، مشتریان برای انجام عملیات بانکی از آن بهره می برند . مطمئنا همه ما ، کانتر یا پیشخوان را از نزدیک دیده ایم . هدف از جانمایی کانتر ، جدا سازی فضای مشتریان از فضای کارکنان می باشد .

 

سالن معاملات :

فضایی است که مشتریان برای دریافت خدمات بانکی و کارکنان برای ارائه  خدمات ، در آنجا حضور می یابند . این سالن ، اصلی ترین فضای یک شعبه می باشد .

 

فضای کارمندان :

قسمتی از سالن معاملات می باشد که کارمندان برای رسیدگی به امور مشتریان و یا امور مربوط به بانک در آنجا حاضر می شوند . معمولا به مشتریان اجازه ورود به این مکان داده نمی شود .

نحوه ی مبلمان ، استفاده از رنگ های متنوع و نور پردازی زیبا ، در این فضا ست ، که می تواند حس خستگی و خواب آلودگی را از کارمندان بانک دور کند.

پس نقش طراح در این رسالت ، نقشی اساسی است .

فضای مشتریان :

فضایی است ، که مشتریان بعد از ورود به شعبه ، برای انجام امورات بانکی خود ، در آنجا مستقر می شوند .

در فضای مشتریان ، باید وسایل آسایش ، راحتی و رفاه مشتری برای مدت کوتاهی که در آنجا می ماند ، فراهم باشد. همچون فضای کارمندان بانک ؛ نور پردازی ، ترکیب رنگ و نحوه چیدمان مبلمان این فضا نیز بر رضایت مشتری و طبعا” انتخاب دوباره بانک به عنوان مقصد خود ، تاثیر فراوان می گذارد .

اتاق رئیس شعبه :

برای پست ریاست شعبه ، احتیاج به فضایی جداگانه از سایر قسمت ها می باشد .

سالن اعتبارات :

معمولا در بانک ها یا شعب بزرگ بانک ها ، برای انجام امور اعتباری مانند دریافت وام و اعطای تسهیلات ، سالن جداگانه ای در نظر گرفته می شود . اغلب اوقات اگر مساحت سالن معاملات زیاد باشد . قسمتی از آن را به سالن اعتبارات اختصاص می دهند . اما اغلب ، سالن جداگانه ای که معمولا در تراز طبقه ی دیگر به عنوان نیم طبقه واقع است ، را به این کاربری اختصاص می دهند .

 

 

خزانه :

برای نگه داری وجوه نقد و اوراق بها دار مانند چک ها ، اوراق مشارکت ، سفته و ضمانت نامه بانکی  به فضایی به نام خزانه در طراحی بانک ها نیاز است .  در شعب معمولی با متقاضی کم ، مساحت این فضا بین 4 تا 8 متر مربع می باشد . در شعب مرکزی تا 20 متر مربع هم می رسد .

اتاق رُک و منبع تغذیه :

در گذشته از سیستم های سنتی کاغذی برای نگه داری اطلاعات مشتریان استفاده می شد . که از امنیت بالا برخوردار نبود . اما با ظهور بانکداری الکترونیکی ، این مساله حل شد . در این سیستم ، از تجهیزات و کامپیوترها به عنوان نبض تپنده ی امور بانکی استفاده می شود .

از طرف دیگر، خود این لوازم نیز برای حفظ و نگه داری ، نیاز به امکانات خاصی دارند . بنابراین از اتاقی برای نگه داری و استقرار این دستگاه ها استفاده می شود . این فضا نیاز به شرایط امنیتی بالایی دارد و باید شرایط محیطی همچون رطوبت و دمای آن مدام کنترل شود .

من در بندهای بالا ، به هر آنچه که برای شناخت بانک لازم است ، اشاره کردم . در ادامه به بررسی  اصول مربوط به نور پردازی و طراحی داخلی بانک  اشاره می کنم .  همراه ما بمانید . 

 

نور پردازی و طراحی داخلی بانک در ضوابط طراحی بانک

نحوه ی طراحی داخلی یک بانک ، بر چگونگی برداشت اولیه مشتری از آن تاثیر فراوان دارد. مشتری برای اولین بار که وارد یک بانک می شود . نیاز دارد که حس امنیت وی ، پاسخ داده شود .

در طراحی داخلی ، هم برای رسیدن به حس امنیت در مشتری و هم برای تسریع در عملیات بانکی بهتر است ، که فضا های تعبیه شده برای مشتریان ، با پارتیشن از هم جدا شود . اقدام دیگر، جدا سازی فضای بین مشتری و متصدی بانک با یک پارتیشن شیشه ای است که از یک طرف ، محیط  مشتری در امنیت است  و از طرفی ، دیدار چهره به چهره امکان پذیر است ، که حس آرامش و دوستی را به وجود خواهد آورد .

 

یکی دیگر از عناصر در طراحی داخلی که باید مورد توجه بیشتر قرار بگیرد . توجه به لگوی نام بانک است . باید مکان لگو را طوری انتخاب کنید که  جذابیت و زیبایی ظاهری آن مشخص باشد و مشتری به محض ورود به بانک ، توجهش به آن جلب شود .

 توجه : یک خلاقیت جالب ، استفاده از طرح لگوی بانک ، در طراحی نمای خارجی بانک می باشد .

در دکوراسیون داخلی باید به دو جنبه توجه داشت :

اول: امنیت بانک

دوم : ارتباط صحیح و آسان مشتری با متصدیان بانک

با توجه به گسترش امکانات  و افزایش حس رقابت بین بانک ها ، امروزه باید به بانک ، به عنوان نهادی چند عملکردی نگاه کرد . بر خلاف گذشته ، که مردم فقط برای سپردن پول یا برداشت وجه و امور دیگر به بانک مراجعه می کردند . امروزه ایجاد محیطی گرم و سر زنده برای مراجعه کنندگان یک نکته مثبت برای پیشرفت بانک به حساب می آید .

دقت کنید این محیط  شاد و سر زنده علاوه  برمشتریان ، بر بازدهی و کارایی کارمندان نیز تاثیر فراوان دارد.

 

برای زیبا تر کردن طراحی داخلی بانک ، می توان یک سری خلاقیت ها را بر روی کانتر یا همان پیشخوان انجام داد . استفاده از طرح های تازه ، مصالح و بافت متنوع و نور پردازی زیبای این کانتر ، میزان جذابیت فضا را دو چندان می کند .

میز و صندلی در نظر گرفته شده برای استراحت و انتظار مشتریان ، فاکتور بعدی در جلب رضایت مشتری است . سعی کنید  مبلمان راحت و شیک با ابعاد و اندازه مناسب انتخاب کنید .

 

 

برای انتخاب رنگ فضای بانک ، از رنگ های روشن که باعث بزرگتر نشان داده شدن فضا می شود ، استفاده نمایید .

نصب تلویزیون در سالن مشتریان را فراموش نکنید . برنامه های تلویزیون ، باعث می شود که مشتری گذشت زمان را احساس نکند .

تقسیم بندی داخلی بانک :

تقسیم بندی داخلی بانک ، از جمله مواردی است که در طراحی داخلی بانک باید مورد توجه قرار گیرد .

این تقسیم بندی و جدا سازی ، بیشتر در مواردی مانند اتاق رئیس بانک به چشم می خورد . باید فضایی اختصاصی و به دور از سر و صدای داخل شعبه ، به رئیس اختصاص داده شود ، تا بهتر بتواند به وظایف خود رسیدگی  کند .

 

برگزاری جلسات رفع مشکلات مشتریان ، در همچین  فضای آرامی می تواند بیشتر مثمر ثمر واقع شود .

یک طرفه مساله این است . طرف دیگر ، توجه به مساله نظارت رئیس شعبه بر امور داخل بانک می باشد . یعنی رئیس بانک باید ، علاوه بر این که در محیطی به دور از سر و صدا کار خود را انجام دهد . بلکه بر همه قسمت ها نظارت داشته باشد .

با یک اقدام ساده ، می توان به هر دو هدف نائل شد :

استفاده از پارتیشن های شیشه ای ضد صوت  .  طراحی زیبا و خلاقانه این فضا ، می تواند جذابیت فضای بانک را دو چندان نماید.

 

نور پردازی بانک ها :

در طراحی هر بنایی ، اولین و مهم ترین نور ، نور طبیعی است . برای طراحی بانک نیز ، استفاده از پنجره های بزرگ شیشه ای برای دستیابی به نور توصیه می شود . اما گاهی به علت عمق زیاد بانک ، مجبور به استفاده از نور مصنوعی می شویم .

اگر قصد دارید ، نور پردازی متفاوتی داشته باشید . سعی کنید ، در طراحی ها ، سقف را از نوع کاذب موزاییکی انتخاب کنید . زیرا امکان نصب راحت قاب های فلوئور سنت را فراهم می نماید .

 

انواع  نورپردازی در بانک ها :

  •  نورپردازی محیطی : یعنی کل محیط با نور پردازی و وسایل نوری مشخص ، به طور عام روشن شود .
  •  نور موضعی : برای روشنایی تمام میز های کار ، از نور مخفی فلوئور سنت در قسمت فوقانی میزها استفاده شود . یا از نورهای نقطه ای تو کار ، بر بالای کانتر استفاده نمایید .
  • نور پردازی تاکیدی : از چراغ های بالا تاب ، بر روی سطوح دیوار ، برای نور پردازی تابلوهای تبلیغاتی ، لوگوی بانک و … استفاده نمایید .

 

درباره ی Lotfi- somayeh

مطلب پیشنهادی

طراحی داخلی اتاق پذیرایی به سبک مدرن

طراحی داخلی اتاق پذیرایی به سبک مدرن

طراحی داخلی اتاق پذیرایی به سبک مدرن : همراهان عزیز و همیشگی سایت متربه متر. …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *