خانه / نمونه های موردی / سایر / اصول و ضوابط طراحی ایستگاه قطار

اصول و ضوابط طراحی ایستگاه قطار

طراحی ایستگاه قطار

در این مقاله با موضوع بررسی اصول و ضوابط طراحی ایستگاه قطار، قصد دارم اطلاعاتی را ،خدمت همراهان همیشگی سایت متر به متر ارائه بدم . امیدوارم برای شما عزیزان ، راهگشا  باشد.

دوستان عزیز جهت دریافت پروزه و رساله با موضوع طراحی ایستگاه قطار اینجا کلیک کنید

علاقه به سفر با قطار ، نسبت به حمل ونقل زمینی مانند اتوبوس و… به دلیل راحت بودن  ، سریع بودن وصرفه ی اقتصادی ، بیشترین میزان تقاضا را دارد . علاوه بر خود قطار و امکاناتش ، ایستگاه آن نیز  ، اگر طراحی زیبا و جذابی داشته باشد ، خود در زیبایی و جلب نظر مسافر بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

پیشینه تاریخی نمود قطار:

بهره برداری از قطارها ، به تبع آن ایستگاههای قطار وخطوط راه آهن به سده 1500 میلادی باز می گردد.ریل های قطار در ابتدا ازمصالحی همچون چوب و الوار ساخته می شد. و واگن ها ، توسط اسب های قدرتمند کشیده می شد. در گذر زمان وبا پیشرفت علم وتکنولوژی ، برای اولین بار، لوکوموتیو مجهز به موتور بخار برروی ریل های فولادی توسط ریچارد ترویتیک راه اندازی شد. نقش اساسی در تبدیل قطار به وسیله ای پر کاربرد درحمل ونقل عمومی ، را آقای استفسون انگلیسی بازی کرد.

 

امروزه ، کاربرد لوکوموتیوهای برقی و دیزلی نیز رو به افزایش است. جالب است ، بدانید که اولین قطار زیرزمینی (مترو)در لندن درسال 1863 و اولین قطار برقی درآلمان درسال 1879 به بهره برداری رسید.

کارایی های مختلف قطار:

  • جابه جایی مسافر،
  • جابه جایی بار،
  • گردشگری (Train tour) .

 

قطار اگربه هدف رسیدن به مقصد فعالیت نکند وصرفا جهت سفر وگردش درشهر وخارج شهر به حرکت درآید. کارایی آن جزو گردشگری حساب می شود.

ساختمان اصلی ایستگاه قطار:

عوامل موثر در طراحی ایستگاه قطار:

طراحی صحیح ایستگاه قطار، نیازمند داشتن درک روشنی از فعالیت ها وسرویس های  متقابل قطار وایستگاه مربوطه در شرایط بهره برداری عادی واضطراری دارد . برای  طراحی درست ، صرفا اختصاص فضای زیاد به این کاربری جوابگو نیست. بلکه همزمان با آن، طراحی مناسب تاسیسات ، سیستم های علائم ، دسترسی ها و… نیازمند توجه فراوان است.

دریک ایستگاه قطار، با توجه به نوع وحجم فعالیت انجام شده در آن ، تعبیه فضاهای مختلفی ضروری است . که درادامه شرح داده خواهد شد.

مبانی طراحی ایستگاه قطار :

  • آزادی حرکت ودسترسی آسان برای مسافران
  • انعطاف پذیری در برابر خرابی
  • رعایت ضوابط مربوط به معلولین
  • اقتصادی وباصرفه بودن احداث وطراحی آن
  • ظاهر جذاب
  • تعبیه راههای مناسب و اقدامات ضروری اضطراری برای زمان وقوع حوادث.

دلایل احداث ایستگاه:

در طول انجام عملیات طرح مسیر و تعیین مسیر بین دو نقطه  ، شرایطی پیش می آیند که مجبور به احداث ایستگاه می شویم.  این شریط  رامیتوان به شرح زیر دانست: 1- جذب مسافر  2- جذب بار  3– تعمیرات و تعویض و بازدید ناوگان و سیستم راهبرد ی 4- بالا بردن ظرفیت شبکه 5- محدودیت در نیروی کشش 6– در هنگام بروز مسائل اضطراری.

ایستگاهها ، سرمایه های ثابت اند . برای مدت طولانی باقی می مانند . اما گاهی در طول عمرشان دراثر رشد ویشرفت تکنولوژی ، گسترش فرهنگ مسافرت وتغییر نیازها ، دستخوش تغییراتی جهت توسعه می شوند.

طبقه بندی ایستگاهها بر اساس نوع خدمات حمل و نقلی  :

1- ایستگاه بین شهری :  درمسافرت های باطول سفر بیش از 160 کیلومتر ، این نوع ایستگاه کاربرد دارد. ومسافران حداقل هفته ای یک بار اقدام به استفاده از این وسایل حمل ونقل می کنند. قطار شامل امکاناتی از قبیل خورد وخوراک ، بازرسی چمدانها  ورزرو جا می باشد.

2- ایستگاه حومه ای :   این ایستگاه اغلب برای سفرهای کوتاه ، کمتر از160 کیلومتر انتخاب می شود. سفرهایی همچون صبح سرکاررفتن وعصر برگشتن .

3- ایستگاه چند منظوره :    خدمات این ایستگاه به صورت ترکیبی از ایستگاهها ی بین شهری وحومه ای می باشد و سفرهای طولانی را نیز در بر می گیرد.

4- ایستگاه ترکیبی :  خدمات این ایستگاه  شامل ، حمل ونقل مسافر به علاوه بار می باشد.

نمونه ر یزفضا ها و سرانه کاربری مورد نیاز برای طراحی ایستگاه قطار :

– سرانه مد نظر ما برای طراحی ایستگاه قطار، برای 550 نفر حضور معادل است.

1- سالن انتظار:               سرانه هر نفر3 مترمربع می باشد.

2- باجه فروش بلیط :            سرانه هر نفر1.4 مترمربع می باشد.

3- اطلاعات وانتظامات :          36   مترمربع

4- ورودی ها وخروجی ها

5- سالن ها ومکانهای استراحت :  برای هرنفر5 مترمربع لازم است.

6-خدما ت رفاهی مسافران:           24 مترمربع

7– راهروها وراههای دسترسی:          10   تا20 درصد مساحت کل

8- سرویس بهداشتی : سرانه استفاده از سرویس  بهداشتی برای هر500 نفر مسافر ،140 تا 165 سانتی متر مربع می باشد.

9- نماز خانه : برای هرنفر2.1متر مربع  وبرای 30 %از بازدیدکنندگان  اتخاذ می شود.

10 –پله وآسانسور

11 –کنترل بلیط

12- مغازه ها وفروشگاهها

13- رستوران

14- خدما ت مورد نیاز معلولین

15 –خدمات بانکی

11- واحدهای مراقبت ، درمانی

12- خدمات توشه

در آخر قصد دارم ، با بیان توضیحاتی درباره ی این ریزفضاها ، به موضوع مقاله خاتمه دهم.

1- سالن انتظار :

درداخل محوطه ساختمان ایستگاههای مربوط به قطارهای مسافربر،  طراحی سالن هایی جهت انتظار مسافران یا همراهان آنها که برای بدرقه آمده اند ضروری می باشد .ازآن جایی که امکان اقامت مسافران وسایرین دراین مکانها وجود دارد ، پس طراحی زیبا و کاربردی آن ضروری است. این سالن ها باید بزرگ  و راحت طراحی شود .  تعبیه صندلی به تعداد ظرفیت تعیین شده در طراحی این سالن ، باید به گونه ای باشد، که هم امکان استفاده از آن راحت وسریع باشد و هم باعث بی نظمی درعبور ومرور مسافران در ساعات پیک نشود. مبلمان راحت ، سیستم های حرارتی ، برودتی ، سیستم های اطلاعاتی که گزارشات ساعت حرکت قطارها ، قطارهای آماده حرکت ، راهنمای مسافران و… را اطلاع  دهد. باید طراحی شود.

سایر فضاهای جانبی ساختمان ایستگاه از جمله مغازه ها، رستوران ها، سرویس های بهداشتی، نمازخانه، باجه های تلفن و غیره در مجاورت این سالن ها ایجاد میگردند.

2-فروش بلیط :

فروش بلیط معمولا به چندین صورت انجا م می پذیرد.

  • از طریق آژانس ها (خارج از محوطه ایستگاه و در سطح شهر)
  • غرفه های فروش بلیط در داخل ایستگاهها
  • توسط دستگاههای خودکار نصب شده در ایستگاهها

موقعیت باجه های فروش بلیط باید به گونه ای انتخاب شود که مسافران به محض ورود به راحتی به آن دسترسی پیدا کرده ، واین محل ها باید توسط علائم ونشانه های استاندارد مشخص باشند.  تعدادغرفه های درنظر گرفته شده برای فروش بلیط باید براساس نوع وحجم فعالیت مسافری آن ایستگاه طراحی شود و در زمان پیک مصرف، باعث اختلال در رفت وآمد سایر مسافران نشود. عوامل مهمی که باید در این سالن ها مطابق با استانداردها رعایت گردند ، عبارتند از: درجه حرارت، تهویه، روشنایی، نوع پوشش کف و میزان صدا.

3- ورودی ها و خروجی ها :

در طراحی ایستگاه قطار ، ساختمان اصلی باید دارای ورودی وخروجی محاسبه شده ، برابر ظرفیت تعیین شده برای بنا وساعات پیک ومواقع اضطراری  باشد. ورودی وخروجی بنا ی ایستگاه باید به گونه ای موقعیت یابی شوند ، که در ساعت پیک ، ورود وتخلیه مسافران بدون ازدحام باشد.در برخی از ایستگاههای بزرگ ، معمولا، ورودی وخروجی ها در دو جبهه مختلف بنا واقع است. تا از تداخل جمعیت جلوگیری شود. از سوی دیگر ورودی ها و خروجی ها باید به علاوه بر همخوانی با محوطه داخلی ساختمان باید با خیابان ها و به طور کلی سیستم شهرسازی و حمل و نقل عمومی شهری تناسب و هماهنگی داشته باشد تا جذب و تخلیه مسافران به صورت روان و بدون مشکل انجام شود.

4- خدمات توشه و حمل بار مسافران:

سرویس دیگر ارائه خدمات در ایستگاهها ، سرویس انبار وخدمات توشه است ، که باید مجهز به امکانات وتجهیزات حمل بار مسافر وتحویل آن باشد. بخش انبارهای توشه باید مجهز به  سکوهای ویژه ای جهت اتومبیل، وانت و حتی کامیون باشند تا امکان واگذاری وسایل مسافران به انبار راحت تر باشد.

5- امکانات  لازم برای معلولان:

در طراحی ایستگاه قطار ، رعایت اصول وضوابط شهرسازی برای معلولان ضروری است.استفاده از رمپ های ویژه، آسانسورهایی جهت حرکت قائم درایستگاهها ، رعایت استاندارد مربوط به عرض درها ،بازشوها ، خروجی ها و…،تعبیه نرده مناسب درارتفاع مناسب برای معلولان، طراحی سرویس بهداشتی خاص معلولین و…  ضروری است .

 

 

 

درباره ی Lotfi- s

مطلب پیشنهادی

طراحی مجتمع بین راهی

اصول طراحی مجتمع بین راهی

طراحی مجتمع بین راهی : ازهمراهان عزیز وهمیشگی سایت متر به متر می خوام ، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *